نمایشگاه خودرو تهران؛ این‌همه هزینه برای سبقت از عباس‌آباد؟
هفتمین نمایشگاه خودرو تهران در حالی به روز دوم رسیده که نخستین روز آن، بیش از آنکه تصویری از آینده صنعت خودرو ارائه کند، مجموعه‌ای از خودروهای آشنا، غیبت برخی بازیگران اصلی، حضور کم‌رنگ سیاست‌گذار و البته هزینه‌های قابل‌توجه برگزاری را پیش چشم گذاشت، وضعیتی که این سؤال را ایجاد می‌کند: این رویداد قرار است ویترین آینده صنعت باشد یا صرفاً یک دورهمی پرهزینه برای نمایش آنچه پیش از این دیده‌ایم؟
به گزارش رکاب‌آنلاین، نمایشگاه خودرو تهران قرار است محلی برای معرفی محصولات، فناوری‌های جدید، برنامه‌های آینده و ایجاد ارتباط میان خودروسازان، واردکنندگان، سیاست‌گذاران، ذی‌نفعان و مخاطبان باشد، اما آنچه در نخستین روز، که به رسانه‌ها اختصاص داشت، بیش از هر چیز به چشم آمد (البته پیش از این نیز قابل پیش‌بینی بود) فاصله میان این انتظار و واقعیت بود. بخش قابل‌توجهی از خودروهای حاضر پیش از افتتاح نمایشگاه در رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و حتی بازار معرفی شده بودند و از همین رو، برای مخاطب، نمایشگاه در مواردی بیش از آنکه محل کشف و غافلگیری باشد، تکرار چیزی بود که پیش‌تر دیده و درباره آن خوانده بود.
غیبت سایپا، کرمان خودرو و مدیران خودرو نیز به یکی از نکات قابل توجه این دوره تبدیل شده است. مجموعه‌‌هایی که از بازیگران مهم بازار خودرو محسوب می‌شوند، نه غرفه‌ای برپا کردند و نه هزینه‌های حضور و تبلیغات نمایشگاهی را پرداختند، اما غیبتشان به اندازه‌ای خبرساز شد که نامشان در میان حواشی اصلی نمایشگاه قرار گرفت. این شرکت‌ها غرفه نداشتند، هزینه نکردند، اما دیده شدند، آن هم شاید بیشتر از بسیاری از غرفه‌داران. این هم از عجایب این رویداد بود.
در سوی دیگر، جای خالی سیاست‌گذار نیز محسوس بود. وزارت صمت و بخش‌های دولتی مرتبط با صنعت خودرو آن‌طور که انتظار می‌رفت حضور مؤثری در این رویداد نداشتند، آن هم در شرایطی که صنعت خودرو با مسائل جدی در حوزه واردات، تخصیص ارز، قیمت‌گذاری، کیفیت، خدمات پس از فروش و رقابت مواجه است. نمایشگاه می‌توانست فرصتی برای گفت‌وگوی مستقیم میان سیاست‌گذار، صنعت و رسانه باشد، اما شاید سیاست‌گذاران ترجیح داده‌اند این بار کمتر روبه‌روی خبرنگاران قرار بگیرند و بیشتر از فاصله امن نظاره‌گر باشند! در هر صورت، این غیبت این سؤال را ایجاد می‌کند که نمایشگاه خودرو تهران چه جایگاهی در نگاه متولیان صنعت دارد.
مسئله دیگر، کمبود اتفاقات واقعاً تازه است. نمایشگاه زمانی ارزشمند است که مخاطب برای دیدن چیزی به آن مراجعه کند که پیش از این در بازار یا فضای مجازی ندیده است، یک محصول جدید، فناوری تازه، برنامه مشخص تولید یا واردات، قرارداد جدید یا حتی رویکردی متفاوت در خدمات پس از فروش. اما وقتی بخش مهمی از محصولات پیش از افتتاح نمایشگاه برای مخاطب شناخته شده‌اند، فاصله میان «نمایشگاه» و «بازار» چندان زیاد به نظر نمی‌رسد. همین‌جا مقایسه با عباس‌آباد شکل می‌گیرد، مقایسه‌ای که شاید برای برگزارکنندگان خوشایند نباشد، اما چندان هم بی‌راه نیست. در برخی نمایشگاه‌های خودرو در تهران، تنوعی از خودروهای وارداتی و مونتاژی دیده می‌شود که گاهی از نظر تازگی و تنوع محصول، حرف بیشتری برای مخاطب دارد. قرار نیست نمایشگاه رسمی صنعت با نمایشگاه‌های سطح شهر رقابت کند، اما اگر تفاوت خروجی آنها برای مخاطب چندان محسوس نباشد، سؤال درباره فلسفه برگزاری نمایشگاه طبیعی است.
در مقابل، آنچه بیشتر به چشم می‌آید، هزینه قابل توجه روی غرفه‌ها، دکوراسیون، نورپردازی و تبلیغات است، نوعی شوآف بزرگ‌ترهای خودروسازی که در برخی موارد، غرفه از محصول مهم‌تر به نظر می‌رسد. در شرایط اقتصادی فعلی، هزینه چنین حضوری کم نیست و طبیعتاً انتظار می‌رود خروجی آن نیز فراتر از چند روز نمایش خودرو و عکس یادگاری باشد. در این میان، حضور گروه ماموت منسجم‌تر به نظر می‌رسد، هرچند فضای بخش خودروهای تجاری این گروه نیز می‌توانست مناسب‌تر و بازتر از بخش محصولات سواری باشد.
حضور برخی واردکنندگان و ماشین‌فروش‌های فعال در شبکه‌های اجتماعی نیز وجه دیگری از نمایشگاه امسال را برجسته کرده است، جایی که مرز میان نمایشگاه صنعتی و بازار فروش خودرو گاهی چندان روشن نیست. اگر نمایشگاه قرار است صرفاً ویترین فروش محصولات باشد، شاید هزینه و تشریفات یک رویداد صنعتی بزرگ چندان توجیه پذیر نباشد.
نخستین روز البته یک «هیجان جانبی» هم داشت، برق نمایشگاه ظاهراً علاقه داشت خودش را به برنامه رسانه‌ای برساند و در فاصله‌ای کوتاه، دو بار قطع شد! رفت و برگشت برق در روزی که قرار بود صنعت خودرو تصویری از فناوری و آینده ارائه کند، در کنار برخی بی‌نظمی‌ها و ناهماهنگی‌های اجرایی، بیشتر از آنچه باید در ذهن خبرنگاران ماند. برای رویدادی در این سطح، کیفیت اجرا هم بخشی از اعتبار نمایشگاه است.
البته برای قضاوت نهایی هنوز زود است و روزهای عمومی نمایشگاه می‌تواند بخشی از این تصویر را تغییر دهد، اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: نمایشگاه خودرو تهران قرار است ویترین آینده صنعت باشد یا ویترین امروز بازار؟ اگر حاصل چند روز برگزاری، خودروهای از قبل دید ه‌شده، غیبت برخی بازیگران اصلی، حضور کم‌رنگ سیاست‌گذار، غرفه‌های پرهزینه و حجم بالایی از تبلیغات باشد، عنوان «دورهمی پرهزینه» چندان هم اغراق‌آمیز نیست، در چنین شرایطی، شاید کنایه‌آمیزترین نتیجه این باشد که برای دیدن تنوع خودروهای وارداتی و مونتاژی، گاهی عباس‌آباد تهران از نمایشگاه خودرو تهران حرف بیشتری برای گفتن دارد.
