بیعملی و سکوت ایدرو در برابر افت تولید و آشفتگی بازار خودرو
رکابآنلاین | در شرایطی که صنعت خودرو با افت تولید، محدودیت عرضه، افزایش قیمتها و رکود معاملات دستوپنجه نرم میکند، جای موضعگیری شفاف و پاسخگویی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران و رئیس هیئت عامل آن درباره وضعیت موجود خالی است.
صنعت و بازار خودرو در ماههای اخیر با مجموعهای از چالشها، از جمله کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان، افزایش قیمتها، محدودیت عرضه و مشکلات تأمین قطعات مواجه بوده است. در این میان، افت تولید خودروسازان نیز بر نگرانیها درباره آینده بازار افزوده است؛ شرایطی که انتظار میرود نهادهای متولی توسعه صنعت خودرو را به ارائه برنامهای روشن و عملیاتی وادار کند. با این حال، انفعال سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) در مواجهه با این شرایط و نبود موضعگیری و پاسخگویی شفاف درباره وضعیت تولید و بازار خودرو، همچنان پرسشهای جدی درباره نقش و مسئولیت این سازمان ایجاد کرده است.
بررسی آمار تولید خودروسازان در هفت ماهه نخست سال ۱۴۰۵ نشان میدهد مجموع تولید ایرانخودرو، سایپا و مونتاژکاران به ۳۵۱ هزار و ۲۰۹ دستگاه رسیده است، رقمی که در مقایسه با ۵۵۶ هزار و ۴۱۱ دستگاه در مدت مشابه سال گذشته، از افت حدود37 درصدی حکایت دارد. این عقبگرد در شرایطی اتفاق افتاده که بازار خودرو همچنان با شکاف عرضه و تقاضا، افزایش قیمتها و محدودیت دسترسی مصرفکنندگان مواجه است.
در چنین شرایطی، پرسش این است که ایدرو بهعنوان یکی از نهادهای اصلی توسعه و نوسازی صنایع کشور، برای مواجهه با افت تولید و مشکلات ساختاری خودروسازان چه برنامهای دارد؟ آیا کاهش تیراژ تولید صرفاً بهعنوان پیامد مشکلات اقتصادی و محدودیتهای بیرونی پذیرفته شده یا برنامه مشخصی برای شناسایی موانع و بازگرداندن ظرفیت تولید به مسیر رشد وجود دارد؟
فرشاد مقیمی در ماههای گذشته بارها بر ضرورت افزایش تولید، تأمین نقدینگی خودروسازان و حمایت از زنجیره قطعهسازی تأکید کرده است. با این حال، آمار عملکرد خودروسازان نشان میدهد فاصله قابلتوجهی میان اهداف اعلام شده و واقعیت تولید وجود دارد.
نکته قابل تأمل اینکه ایدرو خود نیز بهخوبی از ریشه بخشی از مشکلات تولید آگاه است. مقیمی در تازهترین اظهارات خود در ۱۹ آبانماه، تأمین نقدینگی ریالی را یکی از مهمترین راهکارهای رفع مشکلات واحدهای صنعتی و معدنی عنوان کرده و از پیگیری این موضوع از طریق برگزاری جلسات با نهادهای مرتبط خبر داده است. اما پرسش اینجاست که آیا قرار است گره نقدینگی صنعت، با برگزاری جلسه و بازدیدهای بیشتر باز شود؟ تأمین سرمایه در گردش، پرداخت مطالبات قطعهسازان و فراهم کردن منابع مالی خطوط تولید، به تصمیمات اجرایی، تخصیص منابع و پیگیری نتیجهمحور نیاز دارد، نه صرفاً طرح مسئله و وعده برگزاری نشستهای جدید. انتظار میرود ایدرو بهجای تکرار ضرورت تأمین نقدینگی، گزارشی روشن از منابع تأمینشده، مطالبات پرداختشده و نتایج عملی پیگیریهای خود ارائه کند.
البته تمام مسئولیت وضعیت صنعت خودرو متوجه ایدرو نیست و سیاستهای ارزی، تجاری، قیمتگذاری و تأمین مالی میان دستگاههای مختلف توزیع شده است، اما این موضوع از مسئولیت این سازمان در پیگیری مشکلات، هماهنگی میان نهادها و ارائه ارزیابی شفاف از وضعیت تولید نمیکاهد. بهویژه آنکه فعالان صنعت خودرو، از خودروسازان تا قطعهسازان، برای ادامه فعالیت به ثبات سیاستها و دسترسی به منابع مالی نیاز دارند.
در نهایت، پرسش اصلی از فرشاد مقیمی و مجموعه تحت مدیریت او این است: ایدرو برای عبور صنعت خودرو از شرایط فعلی چه برنامه مشخصی دارد؟ وعدههای پیشین درباره افزایش تولید و حمایت از زنجیره تأمین به چه نتایجی رسیده و چه زمانی قرار است آثار این اقدامات در آمار تولید و وضعیت بازار نمایان شود؟
صنعت خودرو با برگزاری نشست و بازدید صنعتی و تکرار ضرورت افزایش تولید از مشکلات خود عبور نمیکند. وقتی آمارها از افت تولید حکایت دارند و مصرفکنندگان همچنان با قیمتهای فزاینده و بازار کمرمق مواجهاند، انتظار از ایدرو فراتر از اعلام برنامهها و تشریح مشکلات است. اکنون زمان ارائه کارنامه عملکرد و پاسخگویی درباره فاصله میان وعدهها و نتایج عملی است.
