گزارش تحلیلی بازار خودرو | شکاف قیمتها پابرجاست، خرید همچنان دور از دسترس
بررسی آخرین دادههای قیمتی بازار خودرو نشان میدهد فاصله میان قیمت کارخانه و بازار آزاد همچنان یکی از مهمترین ویژگیهای بازار خودرو کشور است؛ فاصلهای که در برخی محصولات داخلی و مونتاژی به ارقام قابلتوجهی رسیده و در کنار سطح بالای قیمت خودروهای وارداتی، دسترسی مصرفکننده واقعی به خودرو را دشوارتر کرده است. در چنین شرایطی، نوسانات قیمتها بیش از آنکه نشانه رونق معاملات باشد، از بازاری حکایت دارد که همچنان تحت تأثیر انتظارات تورمی، محدودیت عرضه و نااطمینانی اقتصادی قرار دارد.
رکابآنلاین | بررسی اطلاعات منتشر شده در سامانههای قیمتی و آگهیهای فروش نشان میدهد بازار خودرو همچنان با دو ویژگی مهم روبهرو است، نخست، سطح بالای قیمتها و دوم، شکاف قابل توجه میان نرخ کارخانه و بازار آزاد.
در بخش خودروهای داخلی، محصولات پرتقاضای ایرانخودرو همچنان فاصله محسوسی با قیمتهای کارخانه دارند. برای نمونه، قیمت پژو ۲۰۷ دندهای TU5P مدل ۱۴۰۵ در بازار حدود ۳ میلیارد و ۱۰ میلیون تومان اعلام شده، در حالی که نرخ کارخانه آن حدود یک میلیارد و ۸۰۴ میلیون تومان است. به این ترتیب، فاصله قیمت بازار و کارخانه این خودرو به بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان میرسد.
این فاصله در نسخه اتوماتیک پژو ۲۰۷ نیز قابلتوجه است، بهطوریکه قیمت بازار این مدل حدود ۴ میلیارد و ۲۶۰ میلیون تومان و قیمت کارخانه آن حدود ۲ میلیارد و ۱۳۴ میلیون تومان ثبت شده است. به بیان دیگر، قیمت بازار این محصول تقریباً دو برابر نرخ کارخانه است، موضوعی که بار دیگر مسئله نحوه توزیع منافع ناشی از محدودیت عرضه و فاصله قیمتگذاری را به مرکز توجه بازمیگرداند.
مونتاژیها؛ فاصله چندمیلیاردی کارخانه و بازار
در بازار خودروهای مونتاژی، ارقام اعلامی ابعاد دیگری از فاصله قیمتی و دشواری دسترسی مصرفکنندگان را نشان میدهد. بررسی قیمت محصولات مدیران خودرو حاکی از آن است که فونیکس تیگو ۸ پرو مکس مدل ۱۴۰۵ با قیمتی حدود ۱۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان در بازار عرضه میشود؛ در حالی که نرخ کارخانه آن حدود ۶ میلیارد و ۹۱۹ میلیون تومان است. به این ترتیب، فاصله این دو نرخ از ۵ میلیارد تومان فراتر میرود.
در همین گروه، فونیکس آریزو ۸ با قیمت حدود ۱۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان و تیگو ۷ پرو مکس با بهایی در حدود ۹ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان در بازار قیمتگذاری شدهاند. اکستریم VX نیز بهعنوان یکی از محصولات گرانتر این مجموعه، با قیمت تقریبی ۱۵ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان در فهرست قیمتها قرار دارد.
در محصولات کرمان موتور نیز شرایط مشابهی دیده میشود. کیامسی T9 مدل ۱۴۰۵ با قیمت حدود ۱۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان و کیامسی X5 با بهایی در حدود ۷ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان در بازار عرضه میشوند. همچنین قیمت کیامسی J7 به حدود ۷ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان رسیده است. در این میان، فاصله قیمت کارخانه و بازار برخی محصولات این شرکت نیز قابلتوجه است، بهطوریکه کیامسی T9 با اختلافی حدود ۴ میلیارد تومان و X5 با اختلافی بیش از ۳ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان میان دو نرخ کارخانه و بازار مواجه است.
در سبد محصولات گروه بهمن نیز قیمت فیدلیتی پرستیژ هفتنفره به حدود ۱۰ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان رسیده و دیگنیتی پرستیژ با قیمتی نزدیک به ۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان عرضه میشود. این ارقام نشان میدهد خودروهای مونتاژی که زمانی در جایگاه گزینهای میانرده و جایگزینی برای خودروهای وارداتی قرار میگرفتند، اکنون در بخش قابلتوجهی از بازار به محدوده قیمتی چند میلیاردی و حتی بالاتر از ۱۰ میلیارد تومان وارد شدهاند.
وارداتیها؛ قیمتهای چندمیلیاردی برای گزینههای اقتصادیتر
در بازار خودروهای وارداتی نیز سطح قیمتها همچنان قابلتوجه است. بررسی قیمت برخی محصولات تویوتا نشان میدهد کرولا ۱.۲ لیتری توربو مدل ۲۰۲۵ با قیمتی در حدود ۸ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان و کرولا هیبرید مدل ۲۰۲۶ با بهایی نزدیک به ۱۰ میلیارد تومان در بازار عرضه میشوند. ارقامی که نشان میدهد حتی خودروهایی با جایگاه اقتصادیتر در سبد محصولات وارداتی نیز به محدوده قیمتی قابل توجهی رسیدهاند و فاصله دسترسی مصرفکننده با این بخش از بازار همچنان پابرجاست.
قیمتگذاری جلوتر از قدرت خرید
آنچه از کنار هم قرار دادن قیمت محصولات داخلی، مونتاژی و وارداتی به دست میآید، تصویری از بازاری است که در آن افزایش سطح قیمتها، دسترسی مصرفکننده به خودرو را بیش از گذشته دشوار کرده است. در چنین شرایطی، حتی محصولاتی که در گروه خودروهای اقتصادی یا میانرده قرار میگیرند، با ارقامی عرضه میشوند که با سطح درآمد بخش بزرگی از خانوارها تناسب چندانی ندارد.
از سوی دیگر، باید میان افزایش قیمتهای اعلامی و رونق واقعی معاملات تفاوت قائل شد. درج یک قیمت در فهرستهای بازار لزوماً به معنای انجام معامله با همان نرخ نیست. بهویژه در بازاری که انتظارات تورمی، نوسانات نرخ ارز و اخبار مربوط به سیاستهای وارداتی و قیمتگذاری خودروسازان بر رفتار فروشندگان و خریداران اثر میگذارند، قیمتهای پیشنهادی میتوانند با ارزش نهایی معاملات فاصله داشته باشند.
در واقع، بازار خودرو با مسئلهای فراتر از نوسان چند روزه قیمتها مواجه است، از یک سو، قیمت کارخانه و هزینههای تولید و واردات در حال تغییر است و از سوی دیگر، قدرت خرید مصرفکننده با سرعتی مشابه رشد قیمتها حرکت نمیکند. نتیجه این وضعیت، بازاری است که در آن قیمتها همچنان در سطوح بالا قرار دارند، اما توان خرید و تقاضای مؤثر با محدودیت روبهرو است.
در نهایت، آنچه میتواند به بازگشت تعادل به بازار خودرو کمک کند، صرفاً انتشار فهرستهای جدید قیمت یا تغییر مقطعی نرخها نیست، بلکه افزایش پایدار عرضه، ثبات در سیاستگذاری، کاهش شکاف قیمت کارخانه و بازار و ایجاد امکان رقابت واقعی است. تا زمانی که این عوامل در کنار یکدیگر قرار نگیرند، فاصله میان قیمت خودرو و قدرت خرید خانوارها همچنان یکی از اصلیترین نشانههای عدم تعادل در بازار خودرو خواهد بود.
