اتابک بعد از دو سال بالاخره به جاده مخصوص رسید؛ بازدیدی با طعم گلایه
وزیر صمت در حالی پس از حدود دو سال به ایران‌خودرو و سایپا رفت که رونمایی از محصولات جدید، افتتاح خطوط تولید و وعده توسعه خودروهای هیبریدی، با یک گلایه قدیمی همراه شد، مردم از کیفیت خودروهای ساخت داخل رضایت ندارند.
به گزارش رکاب‌آنلاین، سیدمحمد اتابک پس از حدود دو سال حضور در وزارت صنعت، معدن و تجارت، سرانجام راهی جاده مخصوص شد تا از ایران‌خودرو و سایپا بازدید کند، بازدیدی که قرار بود ویترینی از تولید، توسعه محصول و توان صنعت خودرو باشد، اما در نهایت بیش از هر چیز با یک واقعیت قدیمی گره خورد، نارضایتی مردم از کیفیت خودروهای داخلی.
وزیر صمت در جریان بازدید از ایران‌خودرو با صراحت گفت مردم از خودروهای ساخت داخل رضایت ندارند و انتظار می‌رود روند بهبود کیفیت و خدمات پس از فروش برای مشتری قابل لمس باشد. او همچنین با اشاره به جایگاه ایران‌خودرو و میزان حمایت‌های صورت‌گرفته از این مجموعه، تأکید کرد که از این خودروساز انتظار بیشتری وجود دارد. این اظهارات شاید مهم‌ترین بخش حضور اتابک در جاده مخصوص باشد؛ نه افتتاح خط تولید، نه رونمایی از محصول جدید و نه وعده حرکت به سمت خودروهای هیبریدی، بلکه اعترافی صریح به اینکه محصول نهایی صنعت خودرو هنوز نتوانسته رضایت مشتری ایرانی را به دست آورد. اما اینجا یک سؤال مهم‌تر مطرح می‌شود، اگر مردم از کیفیت خودروهای داخلی ناراضی‌اند، مسئولیت این وضعیت دقیقاً بر عهده چه کسی است؟
طبیعی است که خودروساز باید در قبال کیفیت محصولی که تولید و عرضه می‌کند پاسخ‌گو باشد، اما ماجرا به خودروساز ختم نمی‌شود. سال‌هاست صنعت خودرو در ایران زیر سایه شبکه‌ای از سیاست‌گذاری، تنظیم‌گری، استانداردسازی، بازرسی و نظارت فعالیت می‌کند، از وزارت صمت و سازمان‌های وابسته گرفته تا نهادهای استاندارد و مجموعه‌های مسئول در حوزه حمایت از مصرف‌کننده و خدمات پس از فروش. بنابراین اگر کیفیت همچنان یکی از اصلی‌ترین مطالبات مردم است، نمی‌توان تمام صورت‌مسئله را به مدیرعامل خودروساز تحویل داد و از کنار نقش سیاست‌گذار و ناظر عبور کرد.
اتفاقاً بخش مهمی از گلایه‌ای که وزیر صمت روز گذشته در جاده مخصوص مطرح کرد، می‌تواند به خود وزارتخانه نیز بازگردد. وزارت صمت متولی سیاست‌گذاری صنعت خودروست و سال‌هاست در برابر مشکلات این صنعت، از افزایش تولید و تأمین مالی و ارز گرفته تا تنظیم بازار و حمایت از تولید، نقش مستقیم داشته است. حالا اگر خروجی این زنجیره، به تعبیر وزیر، خودرویی است که مردم از کیفیت آن رضایت ندارند، بخشی از این پرسش باید متوجه سیاست‌گذاری و سازوکارهای نظارتی نیز باشد.
مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که صنعت خودرو برای کیفیت، یک متولی واحد و پاسخ‌گوی نهایی ندارد، اما در مقابل، فهرست نهادها و سازمان‌های دخیل در سیاست‌گذاری و نظارت کم نیست. در چنین ساختاری، مسئولیت‌ها به‌راحتی میان دستگاه‌ها توزیع می‌شود، اما در نهایت مصرف‌کننده با یک خودرو، یک پرونده خدماتی و یک مشکل مشخص مواجه است و برای او تفاوتی ندارد که ایراد محصول ناشی از ضعف خودروساز، قطعه‌ساز، سیاست ارزی، استاندارد، نظارت یا تصمیمات سیاست‌گذار بوده است.
از همین منظر، اظهارات اتابک را می‌توان یک مطالبه از داخل ساختار صنعت خودرو دانست، مطالبه‌ای که اگر قرار است جدی باشد، باید از خود وزارت صمت نیز شروع شود. کیفیت مطلوب با توصیه به خودروساز ایجاد نمی‌شود، کیفیت نتیجه مجموعه‌ای از سیاست‌ها، استانداردها، الزامات تولید، تأمین قطعه، سرمایه‌گذاری، نظارت و البته پاسخ‌گویی است.
در همین حال، دو خودروساز بزرگ کشور تلاش کردند هم‌زمان با حضور وزیر، تصویری از مسیر توسعه محصول خود ارائه دهند. در ایران‌خودرو، خط تولید سفیر R7 افتتاح شد و چند محصول تجاری جدید شامل اتوبوس بین‌شهری سریر، کامیون کمپرسی فوتون ۶×۴ و کامیونت میلر معرفی شدند. در سایپا نیز خط تولید آریا افتتاح و سه محصول آریانو، سایپا ۲۵۱ و Z25 رونمایی شد.
این محصولات البته نشان‌دهنده تلاش دو خودروساز برای توسعه سبد محصول و ورود به فناوری‌های جدید هستند، اما فاصله میان «رونمایی» و «رضایت مشتری» همچنان همان نقطه‌ای است که باید مورد توجه قرار گیرد. محصول جدید زمانی می‌تواند بخشی از مشکل صنعت خودرو را حل کند که کیفیت آن در تولید انبوه، قیمت آن در بازار، خدمات پس از فروش آن و دسترسی مشتری به قطعات و تعمیرات نیز قابل دفاع باشد. از سوی دیگر، اتابک در سایپا نیز بر افزایش تولید، کاهش تعهدات معوق و ارتقای کیفیت تأکید کرد و توسعه خودروهای کم‌مصرف و هیبریدی را از مسیرهای مورد انتظار وزارت صمت دانست.
به این ترتیب، نخستین حضور اتابک در جاده مخصوص پس از حدود دو سال را نمی‌توان صرفاً یک بازدید تشریفاتی یا مراسم رونمایی تلقی کرد. وزیر صمت در این بازدید هم از خودروسازان مطالبه کیفیت کرد و هم ناخواسته یک سؤال بزرگ‌تر را مقابل مجموعه سیاست‌گذاری صنعت خودرو قرار داد: اگر بعد از سال‌ها حمایت، سیاست‌گذاری، نظارت و حضور ده‌ها نهاد و سازمان، هنوز مردم از کیفیت خودروهای داخلی رضایت ندارند، سهم هر کدام از این متولیان در این نارضایتی چقدر است؟
جاده مخصوص حالا یک مطالبه روشن روی میز دارد، نه فقط خودروساز باید پاسخ‌گوی کیفیت باشد، بلکه سیاست‌گذار و ناظر نیز باید درباره نتیجه سیاست‌های خود پاسخ بدهند.
