گزارش تحلیلی | قیمت‌ها می‌تازند، خریداران جا مانده‌اند
بازار خودرو در یازدهمین روز مهرماه در حالی وارد فاز تازه‌ای از افزایش قیمت شده که فاصله میان قیمت خودرو و توان خرید مصرف‌کننده هر روز بیشتر می‌شود. رشد نرخ ارز و تشدید انتظارات تورمی، قیمت‌های بازار را به سمت بالا هل داده، اما در سمت دیگر معادله، قدرت خرید خانوارها هم‌پای قیمت خودرو حرکت نکرده است، وضعیتی که می‌تواند بازار را بیش از گذشته به سمت رکود معاملاتی سوق دهد.
به گزارش رکاب‌آنلاین، بازار خودرو در نیمه نخست مهرماه بار دیگر تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی قرار گرفته است. نرخ ارز در محدوده ۲۶۵ هزار تومان قرار گرفته و همزمان قیمت طلا از مرز ۲۶ میلیون تومان عبور کرده است. این تحولات، انتظارات تورمی را در بازارهای مختلف افزایش داده و خودرو نیز به‌عنوان یکی از دارایی‌های قابل معامله، از این موج بی‌نصیب نمانده است.
اما آنچه در بازار خودرو اهمیت دارد، صرفاً افزایش چندصد میلیون تومانی قیمت برخی مدل‌ها نیست، مسئله اصلی این است که این افزایش قیمت‌ها در بازاری اتفاق می‌افتد که توان خرید بخش قابل توجهی از مصرف‌کنندگان، ظرفیت همراهی با آن را ندارد. در بازار داخلی، پژو ۲۰۷ اتوماتیک از ابتدای مهرماه تاکنون ۳۴۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشته و به حدود ۳ میلیارد و ۱۸۰ میلیون تومان رسیده است. دنا پلاس ۶ دنده نیز طی یک هفته ۱۵۰ میلیون تومان گران شده و قیمت آن به ۲ میلیارد و ۵۹۰ میلیون تومان رسیده است. سورن پلاس دوگانه‌سوز نیز تنها طی سه روز ۴۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشته و در محدوده ۲ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان قرار گرفته است. در محصولات سایپا نیز شرایط چندان متفاوت نیست. کوییک S از ابتدای مهر ۶۷ میلیون تومان افزایش قیمت داشته و به یک میلیارد و ۴۷۵ میلیون تومان رسیده است، ساینا دوگانه‌سوز نیز طی یک هفته ۸۰ میلیون تومان گران شده و در محدوده یک میلیارد و ۶۸۰ میلیون تومان قرار گرفته است.
اما بخش مونتاژی بازار، تصویر بزرگ‌تری از شدت این موج ارائه می‌دهد. تیگو ۸ پرومکس از ابتدای مهرماه ۵۳۰ میلیون تومان افزایش قیمت داشته و به حدود ۹ میلیارد و ۷۸۰ میلیون تومان رسیده است. فیدلیتی الیت هفت‌نفره نیز تنها در سه روز ۲۰۰ میلیون تومان رشد قیمت داشته و قیمت هایما S7 پرو طی یک هفته ۱۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
این اعداد در نگاه اول می‌تواند نشانه رونق بازار و افزایش تقاضا تلقی شود، اما چنین برداشتی الزاماً با واقعیت بازار خودرو همخوان نیست. افزایش قیمت در بازار خودرو لزوماً به معنای افزایش تعداد معاملات نیست. در شرایط تورمی، فروشنده می‌تواند قیمت پیشنهادی خود را با سرعت بیشتری افزایش دهد، در حالی که خریدار به دلیل کاهش قدرت خرید، معامله را به تعویق بیندازد. به بیان ساده‌تر، بازار می‌تواند همزمان با دو اتفاق مواجه باشد: قیمت‌ها بالا بروند و معاملات عقب بنشینند.
این وضعیت به‌ویژه در خودروهای گران‌تر بیشتر خود را نشان می‌دهد. وقتی یک خودرو در فاصله چند روز صدها میلیون تومان گران می‌شود، طبیعی است که بخشی از تقاضای مصرفی از بازار خارج شود یا خرید خود را به آینده موکول کند. در چنین شرایطی، افزایش قیمت بیشتر از آنکه حاصل رشد تقاضای واقعی باشد، می‌تواند نتیجه افزایش هزینه جایگزینی خودرو، انتظارات تورمی و تلاش فروشندگان برای پوشش ریسک افزایش دوباره قیمت‌ها باشد.
از سوی دیگر، نرخ ارز همچنان یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده در بازار خودرو است. وابستگی زنجیره تولید خودرو به قطعات و مواد اولیه، هزینه‌های وارداتی و همچنین نقش خودرو به‌عنوان یک دارایی در اقتصاد تورمی باعث شده است هر تغییر جدی در بازار ارز، خیلی سریع به انتظارات قیمتی بازار خودرو منتقل شود. با این حال، یک نکته مهم نباید نادیده گرفته شود: بازار خودرو فقط با هزینه تولید و نرخ ارز تعیین نمی‌شود؛ توان خرید نیز بخشی از معادله است.
اگر قیمت خودرو با سرعتی بیشتر از درآمد و قدرت خرید خانوار افزایش پیدا کند، نتیجه الزاماً رونق نیست. حتی ممکن است بازار وارد مرحله‌ای شود که قیمت‌های اسمی همچنان صعودی باشند، اما حجم معاملات واقعی کاهش پیدا کند. در این حالت، فاصله میان قیمت‌های اعلامی و قیمت‌هایی که خریدار واقعاً حاضر به پرداخت آن است، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. به همین دلیل، برای ارزیابی مسیر بازار در مهرماه نباید فقط به این سؤال پاسخ داد که کدام خودرو چقدر گران شده است. سؤال مهم‌تر این است که چه تعداد از این قیمت‌ها قابلیت تبدیل شدن به معامله واقعی دارند.
بازار خودرو اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که یک طرف آن با موج ارزی و انتظارات تورمی حرکت می‌کند و طرف دیگر با کاهش توان خرید مصرف‌کننده دست‌وپنجه نرم می‌کند. ادامه رشد نرخ ارز می‌تواند فشار صعودی بر قیمت‌ها را حفظ کند، اما اگر قدرت خرید ترمیم نشود، این افزایش‌ها می‌تواند بیش از گذشته به عمق رکود معاملاتی اضافه کند. در چنین بازاری، گران شدن خودرو الزاماً به معنای داغ شدن بازار نیست، گاهی فقط نشانه عمیق‌تر شدن فاصله میان قیمت خودرو و توان خرید مردم است.
مهرماه برای بازار خودرو از همین زاویه اهمیت دارد، ماهی که قیمت‌ها دوباره در حال بالا رفتن هستند، اما هنوز مشخص نیست خریداران واقعی تا کجا توان همراهی با این موج را دارند.
